Soms krijgen zijn ogen iets dromerigs. Dan heeft hij de uitdrukking die past bij een jonge voetballer met ambitie. Als hij denkt aan Liverpool. Of aan Real Madrid. Zijn favoriete clubs, sinds hij als jongen op straat tegen een bal trapte in Solröd, zo'n veertig kilometer van Kopenhagen. Ooit hoopt hij bij een van beide teams te spelen. Of als hij denkt aan zijn grote voorbeeld, Michael Laudrup, de man die hij binnen afzienbare tijd hoopt te vervangen in het Deense team.
HEERENVEEN - Dan weer verschijnt er een brede lach op het gelaat van de jonge Deen. Als hem wordt gevraagd waar hij het volgende seizoen zal spelen. 'We zullen zien.' De lach verraadt dat hij het eigenlijk wel weet. 'We zien het wel.' Maar zei hij zojuist niet dat zijn vriendin zich na de zomer bij hem voegt, in Heerenveen? 'In Nederland, heb ik gezegd', reageert hij alert en in het perfecte Nederlands dat Scandinavische voetballers zich zo snel eigen weten te maken.
Jon Dahl Tomasson, 19 jaar nog maar, sinds anderhalf jaar voetballer bij SC Heerenveen in de subtop van de eredivisie en inmiddels begeerd door een handvol Europese topclubs. Ajax en PSV hebben belangstelling, Borussia Dortmund en Hamburger SV ook. Enkele Spaanse clubs volgen zijn verrichtingen, waaronder - nog steeds - Barcelona. En sinds deze week is ook Glasgow Rangers van hem gecharmeerd. Met de tweede keus van Denemarken versloeg Tomasson in Kopenhagen dinsdagavond de tweede keus van Schotland met 3-0. Alle doelpunten werden voorbereid door Tomasson. Maar ook Heerenveen, dat hem koestert als de meest begenadigde drager van het pompeblêddenshirt sinds Abe Lenstra, heeft hem een 'wereldcontract' voorgelegd. Het zou hem tot de eeuwwisseling in het Friese Haagje houden. Vooralsnog lijkt het te gaan tussen Ajax en Heerenveen. Tomasson wil nog graag een paar seizoenen in Nederland voetballen.
'Het is moeilijk te weten of ik klaar ben voor de overstap naar de top. Ik heb de afgelopen anderhalf jaar veel geleerd, van coach Foppe de Haan en van spits Leeroy Echteld met name. Er heerst een goede sfeer, ook sociaal, buiten het voetbal om. Dat is voor mij belangrijk.' Een overstap naar Barcelona, dat hem evenals Heerenveen, Feyenoord en Bayern München al scoutte toen hij nog bij Köge Boldclub speelde, vindt hij in dit stadium te vroeg.
Maar de besprekingen met Ajax verlopen 'stroever dan verwacht', zegt zaakwaarnemer Emile Miedema. De wereldkampioen hikt aan tegen de 'enige miljoenen' schadevergoeding die Heerenveen eist als compensatie voor het verlies van zijn grootste talent. De Deense bondscoach Richard Möller-Nielsen zit zondag op de tribune bij Heerenveen - Volendam om de verrichtingen van 'de nieuwe Laudrup' nog eens te volgen. Want hoewel de scheidende coach van de Europese kampioen hecht aan de 'oudjes' die hem en Denemarken zo veel succes hebben gebracht, overweegt hij Tomasson op te nemen in de selectie voor het EK in Engeland.
Van zijn collega De Haan van Heerenveen zal hij in elk geval een positief advies krijgen. Want de Friese oefenmeester is duidelijk gecharmeerd van zijn Deense pupil, die de leidende rol in de selectie overigens sinds kort moet delen met de Catalaanse Rus Igor Kornejev.
'Een jongen om van te houden', zegt De Haan. 'Een fantastische mentaliteit, ik ken weinig voetballers die zich zo leeg kunnen spelen en er dan de volgende keer weer staan. Hij ontwikkelt zich snel, heeft er plezier in, is ambitieus. Zijn drijfveren komen van binnenuit. Hij wil winnen. Laatst waren we met de selectie op de kartbaan. Dan wint hij.' De Haan vergelijkt Tomasson met Johan Neeskens. Die kon ook zo vanaf het middenveld 'over de spitsen heenklappen'. In het team van Heerenveen 'is Echteld de kapstok waaraan Tomasson een knaapje lager hangt'. Het is een kwaliteit die Tomasson dit seizoen met veertien, veelal spectaculaire doelpunten naar de zesde plaats op de topscorerslijst heeft gevoerd.
Nadelen heeft Tomasson uiteraard ook. Hij is fysiek kwetsbaar. Hij doseert niet genoeg, waardoor hij soms in een 'dip' komt. En hij moet een speciaal krachtprogramma volgen omdat hij in fysiek opzicht nog niet uitgebalanceerd is. 'Maar', zegt De Haan, 'hij kan een niveau hoger aan. Al hoop ik natuurlijk dat hij bij Heerenveen blijft.' De club, waar de doorbraak van de eigen jeugd kennelijk geen gelijke tred weet te houden met de ambitie, heeft nog twee Denen onder contract. De Deense voetbalmarkt is sinds de uitspraak in de Bosman-zaak weer een mer à boire voor Nederlandse clubs. Ook Groningen en Roda JC hebben er onlangs goede zaken gedaan. Maar Heerenveen spant wat de Danish connection betreft de kroon. Zoals ooit Ajax dat deed met Lerby, Arnesen en Mölby.
Ole Tobiasen heet het nieuwe talent dat zich halverwege het seizoen bij Tomasson in Heerenveen voegde. Sindsdien heeft de 20-jarige voorstopper en aanvoerder van het Deens Olympisch team zijn plaats als rechter vleugelverdediger niet meer afgestaan. Ook de boomlange en kopsterke Tobiasen ziet de provincieclub als de ideale springplank naar de Europese top.
'In een team van liliputters hadden we iemand als Ole nodig', zegt De Haan. 'Hij moet nog wennen aan het tempo en aan het feit dat spitsen hier direct proberen verdedigers de bal af te pakken. En hij moet minder vrijblijvend trainen. Maar hij staat er volgend seizoen, daar ben ik van overtuigd.'
Een probleemgeval is de nog pas 19-jarige Marc Nygaard. Net als Ronaldo kampt deze boomlange spits - type Kanu - met groeiproblemen die hem kwetsbaar maken voor langdurige blessures. De Haan: 'We hebben de gaskraan er even afgehaald. Maar Marc heeft meer dan modale kwaliteiten, scoort gemakkelijk, is snel en heeft een goede balbehandeling. Het is een goudhaantje. Het verschil met Jon Dahl en Ole is dat die twee bewust voor voetbal hebben gekozen en dat het Marc is overkomen. Hij moet ook mentaal nog groeien.'
(de volkskrant, 27 april 1996)
